Yazdır

Talebe

Yönetici
Vezir
Ayın En Çok Mesaj Göndereni
Katılım
14 Şub 2021
Konular
1,432
Mesajlar
1,701
Tepki puanı
867
Puanları
113
1.1. İNSANLIĞIN HAFIZASI TARİH

Bütün bilimlerin amacı insana hizmettir.

Mahiyetleri ve araştırma metotları bakımından bilimler ikiye ayrılır:

Tabiî Bilimler

Nazari (Beşeri) Bilimler


Tarih bilimi beşeri bir bilimdir.

Farklı dönemlerde, tarih hakkında değişik tanım ve yorumlar yapılmıştır.

Herodotos (Herodot) (MÖ 484-425)

İbn-i Haldun (1334-1406)

Leopold von Ranke (Lepold fon Ranke) (1795-1886)

Ahmet Cevdet Paşa (1822-1895)

Edward H. Carr (Edvırd Kar) (1892-1982)

Halil İnalcık (1916-2016) tanım yapanlardan bazı örneklerdir.

Bu farklılıklar bir görüş ve düşünce çeşitliliği olarak kabul edilmelidir.

Tarihin tanımında ulaşılan ortak tanımın özelliği şöyle verilebilir:

Tanım: İnsan topluluklarının, geçmişteki her türlü etkinliklerini, neden-sonuç ilişkisi içinde, yer ve zaman göstererek, kaynaklara dayalı olarak, doğru ve objektif bir şekilde inceleyen, araştıran sosyal bilime tarih denir.

Tarihin konusu ve kapsamının genişliğini belirtirken onun insan hayatındaki vazgeçilmezliğini de dile getirmek gereklidir.

Tarihin Konusu:

İnsan ve insan topluluklarının geçmişte meydana getirdiği her türlü (dinî, siyasî, ekonomik, sosyal ve diğer) etkinlikleri,

Yaşam tarzları ve siyasî örgütlenmelerini,

Birbiriyle ilişkilerini,

Zaman içindeki gelişimlerini kapsar.


Olay: tarihte insanlığı etkileyen siyasi, sosyal, kültürel, ekonomik dinî konularda kısa sürede meydana gelen gelişmelerdir.


Tarihi Bir Olayın Özellikleri
  1. Tarihi bir olay etki ve sonuçları bakımından etkili ve diğer olaylarla ilişkili olmalıdır.
  2. Tarihi olayın birden çok sebebi vardır.
  3. Tarihi olayları açıklayan kesin yasalar yoktur.
  4. Tarihi olay tekrarlanamaz.
  5. Deney yapılamaz.
  6. Pozitif bilimlere benzemez.
  7. Toplumları etkiler.
  8. Tarihi oluşturan her olay neden-sonuç ilişkisi ile bir birine bağlıdır.
  9. Gelip geçici olaylar değildir.
  10. Somut bilgiler içerir, yer ve zaman bildirir.
  11. Olayların başlangıç ve bitiş süreleri de bellidir.

Olgu: Tarihte insanlığı etkileyen olayların ortaya çıkardığı sonuçlara göre uzun sürede meydana gelen değişimlerdir. Olgular; geneldir, süreklilik gösterir, soyuttur.

Örnek:

İstanbul'un fethi, olay,

İstanbul'un bir Türk şehri olması, olgudur.



Tarih biliminin yöntemi nedir?


Yöntem, her hangi bir olayın ortaya çıkmasında izlenilmesi gereken yol anlamındadır.

Tabii bilimlerde deney ve gözlem yapılırken, tarih biliminde bunları uygulamak mümkün değildir.

Tarih, belgelere dayalı olarak olayları tarafsız inceler, yerini, zamanını, sonuçlarını, olayın kahramanlarını tespit eder.

Tarih belgelerin yorumlanması ile anlam kazanmaktadır. Tarih araştırmalarında kullanılan yöntemler vardır.

Kaynak

Tarihî bilgiye kaynaklık eden malzemelerdir.

Kaynaklar oluştuğu döneme ve tarihçinin kullanım önceliğine göre Ana kaynak, Birinci elden kaynaklar ve ikinci elden kaynaklar şeklinde guruplara ayrılır.

Ana Kaynak: Tarihi olaylar hakkında aracısız bilgi veren kaynaklardır. Olayı doğrudan yaşayan gören veya çağdaş olanların verdikleri bilgilerdir.


Birinci elden kaynaklar: Olayın geçtiği döneme ait belge ve buluntulardır: Kitabe, abide, arkeolojik buluntu, para vb.

ikinci elden kaynaklar: Olayın geçtiği döneme yakın ya da o dönemin kaynaklarından faydalanılarak meydana getirilen eserlerdir.

Sınıflandırılması

Sözlü kaynaklar:
Halk arasında ağızdan ağıza söylenerek günümüze ulaşmış anonim bilgilerdir. (Destanlar, mitoslar, efsaneler,atasözleri vs.).

Yazılı kaynaklar: Tarih devirlerinin aydınlatılmasında yararlanılan kaynaklardır. Tabletler, kitabeler, fermanlar, beratlar vb.

Sesli ve görüntülü kaynaklar:

Resimler, fotoğraflar, filmler, video bantları vb.

Gerçek eşya ve nesneler:

Arkeolojik buluntular ile tarihî eşya ve nesneler.

Tarih ve Diğer Bilimler

Coğrafya:


Tabiat ve yer şekillerinin insan toplulukları üzerindeki etkisini inceleyerek tarihe yardımcı olur.

Coğrafya İnsan ve mekânın karşılıklı etkileşimini araştırır.

Kronoloji:

Geçmişten günümüze meydana gelen olay ve olguların zamanını tespit ederek sıralar.

Diplomasi:

Siyasi belgelerin cins, şekil ve içerik olarak değerlendirmesini yapar. Resmi belgeleri inceleyen bilim dalıdır.

Arkeoloji:

Toprak ve su altında kalmış eserleri bulup inceleyen bilim.

Özellikle tarih öncesi devirlerin aydınlatılmasında tarihe yardımcı olur.

Heraldik:

Tarihte devletlerin kullandığı armaları inceler.

Antropoloji :

İnsan ırkını inceler ve kültürlerin gelişimini araştırır.

İki gruba ayrılır:

Fiziki Antropoloji: Irkları inceler.

Kültür Antropolojisi: Toplumların kültürel yapısını inceler.

Etnografya:

Toplumların örf, âdet, gelenek ve yaşayışlarını inceler.

Nümizmatik: (Meskûkat) :

Tarih içerisinde basılan paralan inceler.

Paleografya:

Eski yazılar bilimi.

Yazıları, alfabeleri ve bunların zaman içerisindeki değişimlerini inceler.

Filoloji:

Filoloji Dillerin tarihini, gelişimini ve değişimini araştırır.

Epigrafi:

Kitabeleri inceler.
 
  • :)
  • ;)
  • :(
  • :mad:
  • :confused:
  • :cool:
  • :p
  • :D
  • :eek:
  • :oops:
  • :rolleyes:
  • o_O
  • :cautious:
  • :censored:
  • :cry:
  • :love:
  • :LOL:
  • :ROFLMAO:
  • :sick:
  • :sleep:
  • :sneaky:
  • (y)
  • (n)
  • :unsure:
  • :whistle:
  • :coffee:
  • :giggle:
  • :alien:
  • :devilish:
  • :geek:
  • :poop:
  • :ninja:
Üst Alt