|
S
i
y
a
s
i
|
Çağın başlarında "Site"de
denen şehir devletçikleri
hâkimdi.
Krallık ve mutlak monarşiler yönetim şekli olmuştur. Eski
Yunanistan'da bazı demokratik uygulamalar da başlamıştır.
Daha sonra
merkezi
imparatorluklar
görüldü.
Hukuk kuralları yazıya geçirilmiş, yazılı kanunlar ve anayasalar
düzenlenmiştir.
|
Kavimler Göçü, Avrupa'nın siyasi, sosyal, dini, bilimsel ve ekonomik
yapısında çok önemli değişikliklere yol açmıştır.
Merkezi krallıklar zayıflamış, feodalite (derebeylik) rejimi
doğmuştur.
Avrupa'da feodalite rejimi
hâkimdi.
Doğu'da ise
merkezi imparatorluklar
vardı.
Doğu ve Batı medeniyetleri
arasındaki en önemli savaşlar "Haçlı Savaşları"
idi.
İngiltere'de demokratik hareketler sonucunda Büyük Şart (Magna
Carta) imzalanmış, Meşrutiyete geçişe ortam hazırlanmıştır.
Bizans, Selçuklu, Emevi, Abbasi, Sasani ve Osmanlı devletleri, bu
çağda etkili olan devletlerdir. Özellikle Bizans, tüm Ortaçağ
boyunca varlığını sürdüren tek devlettir.
İngiltere ile Fransa arasında yaşanan Yüzyıl Savaşları, Osmanlı
Devleti'nin batıda ilerlemesinde ve İstanbul'u olmasında
kolaylaştırıcı etken olmuştur. |
Avrupa'da feodalite güç
kaybetti ve
merkeziyetçi
krallıklar güç
kazandı.
Doğu'da Osmanlı Devleti
önce yükselme,
daha sonra
da duraklama ve
gerileme
dönemlerini yaşadı.
A.B.D kurulmuş, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi yayınlanmış,
cumhuriyet yönetimine geçilmiştir.
|
Avrupa'da Fransız ihtilâli
sonucunda milli devletler
kurulmaya başladı.
Osmanlı Devleti dağılma
dönemine girdi.
İhtilalle birlikte; İnsan hakları, demokrasi, laiklik ve cumhuriyet
kavramları mevcut rejimlerin çoğunun değişmesinde etkili olmuştur.
Meşrutiyet ve Cumhuriyet rejimleri yaygınlaşmıştır. Dünya'da
demokratik yönetimler
yaygınlaştı.
Dünya savaşları ortaya çıktı.
|
|
S
o
s
y
a
l |
Halk sınıflara ayrılmış, sosyal sınıf farklılıkları toplum yapısını
önemli ölçüde etkilemiş, kölelik belirleyici etken olmuştur.
|
Köleliğe bağlı toplumsal yapı değişmiştir.
Avrupa'nın bugünkü etnik yapısı oluşmaya başlamıştır.
Avrupa'da sınıf farklılıkları
vardı.
Doğu'da ise İslam
topluluklarında
sınıf farklılıkları
yoktu. |
Avrupa'da Ortaçağ'daki
sınıf
farklılıkları değişime
uğradı. |
Fransız İhtilali sonucunda
eşitlik düşüncesi
yaygınlaştı.
|
|
E
k
o
n
o
m
i
k |
Genel olarak ekonominin
temeli tarım ve
hayvancılığa
dayalıydı.
Bunun yanında kara ve
deniz ticareti de
yapılmaktaydı.
İyonlar ve Fenikeliler gibi topluluklar uzak bölgelerde kolonicilik
yapmışlardır.
En önemli ticaret yolları
"İpek yolu"
ve "Baharat
yolu"
idi.
Ekonomide değiş- tokuş usulü değişmiş, değişim aracı olarak para
kullanılmaya başlanmıştır. |
Ekonomide toprağa bağlı yapı ön plana çıkmıştır.
Akdeniz ticareti Avrupalılar
lehine canlandı.
|
Coğrafi Keşifler
sonucunda Avrupa ekonomik
açıdan güçlendi.
Avrupa'nın Osmanlı Devleti'ne
ekonomik açıdan
bağımlılığı sona
erdi.
Sömürgecilik ortaya çıktı.
Önce Portekiz ve İspanya ile başlayan sömürgecilik, çağın ortalarına
doğru İngiltere ve Fransa'nın etkinliğiyle geniş boyutlara
ulaşmıştır. |
Sanayi İnkılâbı nedeniyle
hammadde ve pazar
ihtiyacı
ortaya çıktı.
Kapitalizm, liberalizm, sosyalizm
gibi sosyo - ekonomik
sistemler görüldü.
|
|
D
i
n
i |
Çok tanrılı dinler yaygındı.
Fakat Musevilik ve Hıristiyanlık
dinleri de bu dönemde
ortaya çıktı.
Dönemin sonlarına doğru Roma, Hristıyanlığın yayıcısı haline
gelmiştir. |
Avrupa'da Hıristiyanlık,
Doğu'da ise
İslamiyet
devletlerin temel politikalarını yönlendirdi. |
Coğrafi keşifler ile , Hıristiyanlık yayılmıştır.
Avrupa'da "Reform"
Reform hareketleriyle Hıristiyanlık yeniden yorumlanmış, kilise ve
din adamlarının etkisi azalmış, yeni mezhepler doğmuş, laiklik
kavramı oluşmaya başlamıştır. |
Avrupa'da lâik düşünce, laik
hukuk kuralları ve yönetimler
etkili olmaya başladı.
|
|
K
ü
l
t
ü
r
e
l |
Toplumlararası etkileşim
sınırlıydı.
Sümerler 'in çivi, Mısırlıların da hiyeroglif (Resim) yazısının
yanında Fenikeliler ilk alfabeyi oluşturmuşlardır.
Yazı ve kâğıdın kullanılmasıyla
kültürel etkileşim
hızlandı.
Modern bilimlerin temeli atılmış, özellikle Anadolu bilim merkezi
olmuştur. |
İslam kültür ve uygarlığı en
parlak dönemini
yaşadı.
Avrupa'da ise "Skolâstik
Düşünce"
hâkimdi.
Batı Hıristiyan dünyasının İslam dünyası üzerine düzenlediği Haçlı
Seferleri sonucunda, doğudan etkilenen Avrupa'da bilimsel ve
kültürel aydınlanma başlamıştır. |
Avrupa'da kâğıt ve matbaanın
kullanılmasıyla
yeni fikirlerin
yayılması
kolaylaştı.
Avrupa'da kültür seviyesi
yükseldi.
Rönesans hareketleriyle Avrupa kendini yenilemiş, eski kültürüyle
barışmış, bilim-sanat ve düşüncede özgürlük başlamıştır.
Ortaçağın siyasi, sosyal, bilimsel ve ekonomik anlayışları değişmiş,
aydınlanma başlamıştır. |
Batı kültürü Doğu'ya göre
daha üstün bir
hale geldi. |