• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

Mısır Meselesi

Tarih Öğretmeni

Sultan
Yönetici
Sultan
Katılım
11 Mar 2009
Mesajlar
8,564
Puanları
113
Konum
Yeryüzü
Web sitesi
www.tarihbilinci.com
MISIR MESELESİ

Mehmet Ali Paşa'nın ayaklanmasıyla, Mısır'ın bağımsız bir devlet olmasında veya Osmanlı Devleti'ne bağlı kalmasında ilgili devletlerin, kendi çıkarlarına uygun bir çözüme varmak için yaptıkları girişimler.

Osmanlı devletine karşı ayaklanan Mısır valisi Mehmet Ali Paşanın ordusu, Kütahya'ya kadar ilerlemişti. Güç durumda kalan II. Mahmut, Avrupa devletlerinden yardım istemek zorunda kaldı. Fransa, Mehmet Ali Paşadan yana idi. Mısır ordusunu Fransız subayları yetiştirmişti. İngiltere, Mehmet Ali Paşanın başarısını uygun görmemekle birlikte, Osmanlı devletinin içişlerine karışmak istemiyordu. Onun için Fransa ve İngiltere önceleri bu duruma ilgisiz kaldılar. Çar, padişahın yardım önerisini, Rusya'nın çıkarma uygun gördüğünden Karadeniz donanmasını on beş bin kişilik bir ordu ile İstanbul'a gönderdi. Bu birlik, Boğaz'in Anadolu yakasına yerleşti. O zaman, Fransa ve İngiltere, Mısır meselesiyle daha yalandan ilgilenmek gereğini duydular. Rusların yardımını önlemek için, Osmanlı devletiyle Mehmet Ali Paşa arasında Kütahya antlaşmasının yapılmasını sağladılar (1833). Bu antlaşma ile Mehmet Ali Paşaya Mısır valiliğine ek olarak Suriye valiliği, oğlu İbrahim Paşaya Cidde valiliğine ek olarak Adana valiliği verildi.

Kütahya antlaşması uzun sürmedi. II. Mahmut, ayaklanan Mısır valisini, ortadan kaldırmayı gerekli görüyor, Mısır'ı yeniden yönetimi altına almak istiyordu. Mehmet Ali Paşa da elde ettiklerini yeterli bulmuyordu. Her yıl vermesi gereken vergiyi göndermediği gibi, bağımsız olduğunu da açıkladı. II. Mahmut, savaşa karar verdi (1839). Fakat Osmanlı ordusu Nizip savaşında Mısır ordusuna karşı ağır bir yenilgiye uğradı. Bu sırada II. Mahmut öldü; Abdülmecit padişah oldu.

Avrupa devletleri, Mısır meselesinin çözümlenmesini gerekli gördüler. İngiltere'nin aracılığıyla antlaşma sağlandı. Mısır ayrıcalıklı bir eyalet olarak Mehmet Ali Paşaya ve kendisinden sonra onun soyundan gelecek olanlara bırakıldı. Londra konferansında alınan kararlara göre, Suriye ve Adana'nın Osmanlı devletine geçmesi sağlandı. Mısır meselesi önce, Osmanlı devletinde bir iç ayaklanma gibi görüldü. Sonra, büyük devletlerin karışmalarıyla bir Avrupa sorunu halini aldı. Mehmet Ali Paşa, tam olarak amacına varamadı. Suriye ve Adana'yı geri vermek zorunda kaldı. Fakat, Mısır da yarı bağımsız bir duruma geldi. Bu önemli ülkeyi kendi, soyuna kazandırdı. Rusya, ayaklanmanın başlangıcında, güç durumda kalan Osmanlı devletini koruyuculuğu alana almaya çalıştıysa da, İngiltere, ve Fransa'nın baskısıyla bu politikasını sürdüremedi. İngiltere, Mehmet Ali Paşanın güçlü ve büyük bir devlet kurmasını Önleyerek Doğu Akdeniz'in ve Hindistan'ın güvenliğini sağlamış oldu. Fransa, bir yandan Mehmet Ali Paşayı tutarak İngiltere'nin Hindistan'daki durumunu sarsmaya çalışırken, bir yandan da Osmanlı devletiyle bozuşmamaya ve onu Rusya'ya karşı korumaya önem verdi. Her üç devlet, amaçlan ayrı da olsa Mısır meselesi çözülürken Osmanlı devletinin bütünlüğünü korumasında birleşmeyi çıkarlarına, uygun gördüler.

Osmanlı devleti, bu sırada bir valisinin ayaklanmasını başaramayacak kadar güçsüz olduğunu gösterdi. Anadolu'nun ye İstanbul'un güvenliğini, ancak yabancı devletlerin karışmalarıyla sağlayabildi. Rusya'nın, Mısır'da çıkan olaylarla ilgilenmesi, Boğazlar meselesinin önem kazanmasına neden oldu.
 

samihak45

Acemi Üye
Katılım
7 May 2019
Mesajlar
1
Puanları
1
Yaş
31
Teşekkür ederim.
 
Üst Alt