• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

Miras Kamil

  • Konbuyu başlatan Aslı
  • Başlangıç tarihi
  • Cevaplar : 0
  • Görüntüleme : 2K

Aslı

Usta Üye
Emekli
Katılım
11 Mart 2009
Mesajlar
10,458
Tepkime puanı
420
Puanları
83

İtibar:

MİRAS, KÂMİL


(1875-1957) Tecrid-i Sarih Tercümesi ile tanınan son dönem Türk âlimi ve siyaset adamı.


1875te (rûmî 1291) Karahisansâhib'de (Afyonkarahisar) doğdu. Bir ulemâ ailesi olan Mirasoğullarf ndan müderris Ahmed Rüşdü Efendi ile Âtike Hanım'ın oğludur. Soyadı kanunu öncesinde Mehmed Kâmil ve Hoca Kâmil Efendi olarak tanınırdı. Babasından ve müderris Musamcızâde Ali Efendi'den ders aldı. İbtidâîve rüşdiyeyi Afyonkarahisar'da bitirdikten sonra İs*tanbul'a gitti. 1903 yılında girdiği Dârül-fünûn-ı Şâhâne'nin Ulûm-i Âliye-i Dîniyye (İlahiyat) Şubesi'nden mezun oldu. Bu ara*da Fâtih Camii dersiamı ve ders vekili Alasonyalı Hacı Ali Zeynelâbidin Efendi'den icazet aldı ve ruûs imtihanlarını kazanıp Beyazıt Camii dersiamı olarak göreve baş*ladı (1907). Hayatı boyunca aralıksız sür*dürdüğü bu görevi yanında birçok öğre*tim kurumunda ders verdi. 31 Ekim 1910'da Dârülfünûn-ı Şâhâne Ulûm-i Âli*ye-i Dîniyye (sonraki adıyla Ulûm-i Şer'iy-ye) Şubesi'nde İslâm dini tarihi müderris*liğine tayin edildi. Ardından târîh-i ilm-i fıkıh ve ilm-i ahlâk-ı şer'iyye derslerini üstlenerek Şubat 1914'e kadar sürdürdü. Bu bölümün kapatılması üzerine Ekim 1915'e kadar lisan şubesinde ulûm-i dî*niyye okuttu ve aynı tarihte Medresetü'l-mütehassısîn'de fıkıh tarihi müderrisi ol*du. Bu arada Kasım 1914'te Dârü'l-hilâ-feti'l-aliyye Medresesi'nde târîh-i İslâm ve edyân, iki buçuk ay sonra da fıkıh ilmi tarihi dersini vermekle görevlendirildi. Eylül 1917 - Nisan 1919 tarihleri arasın*da Süleymaniye Medresesi'nde fıkıh tari*hi müderrisliği yapan Kâmil Miras. Mus*tafa Sabrı Efendi'nin şeyhülislâmlığı dö*neminde bir yıl kadar tedrisattan uzaklaş*tırıldı ve bir süre ticaretle uğraştı. Mart 1920"den itibaren Sahn-ı Semân Medre*sesi'nde önce mantık, ardından kelâm derslerini vermeye başladı. Kasım 1922'-de Süleymaniye Medresesi'nde tabakât-ı kurrâ ve müfessirîn müderrisliğine tayin edildi ve bu görevini medreselerin kapa*tıldığı 3 Mart 1924 tarihine kadar sürdür*dü. Ayrıca ilk teşkilât nizâmnâmesini ve programını hazırladığı Medresetü'1-ir-şâd'da Aralık 1919'dan itibaren kelâm ve fıkıh usulü okuttu.

Kâmil Miras, ayrıca birçok öğretim ku*rumunda hizmet kalitesinin yükseltilmesi çalışmalarına katkıda bulundu. 28 Aralık 1910 tarihli meşihat tezkiresiyle medrese programlarının yeniden düzenlenmesi için Bâb-ı Fetvâ'da kurulması kararlaştırılan encümenin üyeliğine tayin edildi. Çeşitli medreselerdeki müderrisliği sırasında bu kurumlar için oluşturulan komisyonlarda bulundu. Şubat 1913'te Dârülfünûn-ı Şâ*hâne Ulûm-i Şer'iyye Şubesi muallimi sı*fatıyla Maarif Meclisi üyeliğine getirildi. Meşihat makamının 19 Temmuz 1913 tarihli tezkiresiyle, camilerde okutulan ulûm-ı dîniyye ve Arabiyye derslerine iliş*kin meselelerde danışmanlık yapmak, özel ve genel programlar düzenlemek, okutulacak kitapları belirlemek ve tedri*satın ıslahını sağlamakla görevli Encü-men-i Müderrisin üyeliğine getirildi. Aynı yılın eylülünde Maarif Nezâreti'nce oluş*turulan Lâyihalar Encümeni'nde vazife aldı. Meşihatın 27 Kasım 1915 tarihli tez*kiresiyle, kelâm ilmine dair bir ders kita*bının hazırlanmasıyla görevlendirilen Mû-sâ Kâzım Efendi başkanlığındaki kurulda yer aldı. Kelâm ilminin yeniden yazılması tartışmalarının devam ettiği bu devrede İlm-i Kelâm Tarihine Ait Tetkikler adlı eserini kaleme aldı. 26 Ağustos 1916 ta*rihli meşihat tezkiresiyle Dârü'l-hilâfeti'l-aliyye Medresesi ve Medresetü'1-müte-hassısîn'in ders programında değişiklik yapmak üzere oluşturulan encümene se*çildi. 1917 tarihli Medâris Kanunu gere*ği ilgili nizâmnâmeyi kaleme aldı. 1916-1919 yılları arasındaki dört ramazanda huzur dersleri muhataplığmda bulun*du.

İlmî faaliyetleri yanında hareketli bir siyasî hayat geçiren Kâmil Miras, Meşru*tiyetin ilânından sonra 1 (1908-1912), 2 (1912) ve3. (1914-1918) dönem, Cumhu*riyetin kuruluşunun ardından 2. dönem (1923-1927) Afyonkarahisar mebusu ol*du. Osmanlı devrinde İttihat ve Terakki Cemiyeti üyesi olan Kâmil Miras, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Cumhuriyet Halk Fırkası'ndan seçildi, bir süre sonra kuru*lan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'na katıldı. İzmir suikastı dolayısıyla diğer partililerle birlikte İstiklâl Mahkemesi'n-de yargılandıysa da suçsuz bulundu. Bu dönemde Şer'iyye ve Evkaf, Diyanet ve Tapu komisyonları gibi çeşitli kurullarda üyelik yaptı.

Mebusluğu sırasında Kur'ân-ı Kerîm'in Türkçe meali ve tefsiriyle bir hadis kita*bının tercüme ve şerhinin yaptırılması ve hutbelerin Türkçe'ye çevrilmesiyle ilgili gelişmelerde büyük katkıları oldu. 21 Şubat 1925 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Diyanet İşleri Riyaseti bütçe*sinin görüşülmesi sırasında onun da aralarında bulunduğu elli üç mebusun ver*diği bir Önergeyle yeni bir Kur'an tercü*me ve tefsirinin hazırlatılması, ayrıca uy*gun bir hadis kitabının Türkçe'ye çevril*mesi teklif edildi; oturum sonunda her iki faaliyet için bütçeye ödenek konulması kararlaştırıldı. Tefsir işi Elmalılı Muham-med Hamdi'ye. hadis kitabı olarak seçilen Buhârfnin el-Câmfu'ş-şahîh"mm muh*tasarı et'Tecrîdü'ş-şarih'in tercüme ve şerhi görevi Babanzâde Ahmed Naim'e verildi. Ahmed Naim'İn vefatı üzerine müsvedde halindeki III. cil*din basıma hazırlanması ve kalan kısmın tamamlanması işini devralan Kâmil Mi*ras on yıl içinde bu çalışmayı bitirdi.

Kâmil Miras'ın ders verdiği öğretim ku*rumları arasında kendisine profesörlük unvanını kazandıran Dârülfünûn-ı Şâhâ-ne'nin özel bir yeri bulunmaktadır. 1927'-de Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği so*na erince medreselerin kapanmış olması sebebiyle bürokratik sorunlarla karşıla*şan, durumuna uygun bir tayin yapılma*dığından kendi isteği üzerine emekliye sevkedilen Kâmil Miras [684] 25 Haziran 1940'ta Diyanet İşleri Riyase*ti Müşavere Heyeti âzalığı görevine geti*rildi ve emeklilik yaşı dolduğu halde 24 Nisan 1 943 tarihine kadar bu kadroda is*tihdam edildi, 30 Nisan 1957'de Anado-luhisari'ndaki evinde vefat eden Kâmil Miras ertesi gün Kandilli Kabristam'na defnedildi.



Eserleri.


1. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarih Tercemesi ve Şerhi.[685] Hadislerin şer*hinde klasik kaynaklardan yararlanılmış ve Hanefî yaklaşımı esas alınmış, zaman zaman güncel konulara da girilmiştir. Birçok defa basılan eserin Türkiye'de ha*dis ve sünnet kültürünün yerleşmesine büyük katkısı olmuştur. [686]

2. Târîh-i İlm-i Fıkıh.[687] Dârülfünûn-ı Şâhâne Ulûm-i Şer'iyye Şubesi'nde ve Medrese-tü'1-mütehassısîn'de verdiği derslerin notlan olup iki bölüm halinde düzenlen*miştir. Eser genel fıkıh tarihi kitapların*dan farklı olup bazı yenilikler taşır.

3. Ahlâk-ı Şer'iyye Dersleri.[688] Âyet ve hadislerle İslâm ahlâkı ma*hiyetindeki eser tamamlanamamıştır.

4. Ramazan Musahabeleri.[689] Müellifin çeşitli dergilerde yayımlanan makalelerinin kendisince gözden geçirilmiş ve Sedat Miras tarafından yapılmış bir derlemesinden ibarettir. Kâmil Mi*ras'ın Dîn-i İslâm Tarihinden Emevî ve Abbasî Devirlerine Ait Kısımları, İlm-i Kelâm Tarihine Ait Tetkikler, Kur-'ân ve Tefsir Tarihi, Kur'ân'm Cem'i adlı ders notu niteliğindeki eserlerinin baskı tarihleri ve halen mevcut olup olmadık*ları hususunda bilgi bulunmamaktadır.

Maarif Vekâleti'nin şarkiyatçıların neş*rettiği İslâm Ansiklopedisi'nl Türkçe'*ye çevirmeye karar vermesi üzerine telif bir ansiklopedi hazırlamak, diğerinin yan*lış ve eksik maddelerini ele alıp doğrula*rını göstermek maksadıyla yayımlanma*ya başlanan İslâm Türk Ansiklopedi-si'nin (1941-1948) tahrir heyetinde Eşref Edip Fergan, İsmail Hakkı İzmirli, Ömer Rıza Doğrul ile birlikte yer alan ve 78, sa*yısından itibaren İslâm-Türk Ansiklo*pedisi Mecmuası'nm başmuharrirliğini yapan Kâmil Miras bu ansiklopedinin I. cildine on altı, yarım kalan II, cildine se*kiz madde yazmış, "Tahrir Heyeti" imza*sını taşıyan maddelere de Önemli katkı*larda bulunmuştur.

Kâmil Miras, Cessâs'ın Ahkâmü'1-Kur-Mn'ının İstanbul baskısının (1335-1338) musahhihlerinden olup Beyzâvî, Ali b. Muhammed el-Hâzin, Ebü'I-Berekât en-Nesefı, Abdullah b. Abbas ve Ni'metul-lah b. Mahmûd'un tefsirleri gibi birçok İlmî eserin tashihinde de görev almıştır. Bunlardan başka Sebîlürreşûd, Hakka Doğru, İslâm-Türk Mecmuası, Son Posta, İslâm Dünyası gibi dergilerde birçok makalesi yayımlanmıştır.


Bibliyografya :


Diyanet İşleri Başkanlığı Sicil Dosyası, tır. 23-2500; Emekli Sandığı Sicil Dosyası, nr. MÖ/ 102872; TBMM Arşivi Meciis-İ Meb'ûsan Azalan Sicil Dosyası, nr. 118, Dönem I, li ve III; TBMM II. Devre Afyonkarahisar Mebusu Sicil Dosyası, nr. 440; Ahmet Hamdı Akseki, Yeni Hutbele*rim, İstanbul 1937, II, 551-556; Ebül'ulâ Mar*din, Huzur Dersleri (nşr. İsmet Sungurbey], İs*tanbul 1966, 1I-III, 302-305; Ergün Aybars, İs*tiklâl Mahkemeleri: 1923-1927, Ankara 1982, s. 341, 358, 364; Diyanet İşleri Başkanlığı Bi*yografik Teşkilat Albümü: 1924-1989, Anka*ra 1989, s. 65; Mevlüt Güngör. Cassâs ve Ah-kâmü'l-Kur'ân'ı, Ankara 1989, s. 156; Niyazi İplikçioğlu, "Afyon'un Yetiştirdiği Büyük Din Bilgini Profesör Kamil Miras ve Eserleri (1874-1957)", IV. Afyonkarahisar Araştırmaları Sem*pozyumu Bildirileri (nşr. E. Emel Sarlık - Meh*met Sarlık), Afyon, ts. (Afyon Belediyesi], s. 151-152; TBMM Zabıt Ceridesi, 11 İntihab,!!. İçtima Senesi, Ankara, ts. (TBMM Matbaası), XIV, 249-270; Kâzım Öztürk, Türk Parlamento Tarihi, TBMM-II. Dönem: 1923-1927, Ankara 1994, II, 373, 559, 567, 585, 613; Nesimi Yazıcı, "Os*manlı'dan Cumhuriyet'e Bir Afyonlu: Prof. Kâ*mil Miras", V. Afyonkarahisar Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri, İstanbul 2001, s. 41-49; a.mlf., Kâmil Miras'ın Hayatı ve Eserleri, Ankara 2002; Eşref Edib. "Tahrir Heyetimizden Profesör Kâmil Miras", İslâm-Türk Ansiklope*disi Mecmuası, 1/5, İstanbul 1940, s. 2; a.mlf., "Merhum Kâmil Miras", SR, X/244 (1957], s. 290-291; Veli Ertan, "Sahîh-i Buharî Muhtasa*rı Tecrid-i Sarih Mütercimi Prof. Kâmil Miras", Diyanet Dergisi, X/106-107, Ankara 1971, s. 122-125; a.mlf., "Vefatının Yıldönümü Nede*niyle Sahih-i Buharı Muhtasarı Tecrid-i Sarih Mütercimi Prof. Kâmil Miras". a.e.,XXV/2 (1989), s. 13-22; Mehmet Bulut. "Diyanet İşle*ri Reisliği (Başkanlığı) 1341 (1925) Mali Yılı Bütçe Müzakereleri", a.e., XXXVI/1 (2000), s. 99-128; Vakit, Hâklmiyet-i Mitliye, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerinin 10-13 Temmuz 1926 tarihli nüshalan.




 
En Çok Görüntülenen Konular
  • Mizancı Murat
  • Mehmedkuluzâde Celil
  • Ziya Gökalp
  • Farabi
  • Emir Şekib Arslan
  • Mehmet İzzet
  • Aynı Kategoriden Son Konular
  • Mizancı Murat
  • Mirza Melkum Han
  • Mîr Said Sultan Galiyev
  • Gün Sazak
  • Üst Alt