• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

Mir Levhi

  • Konbuyu başlatan Aslı
  • Başlangıç tarihi
  • Cevaplar : 0
  • Görüntüleme : 1K

Aslı

Usta Üye
Emekli
Katılım
11 Mart 2009
Mesajlar
10,457
Tepkime puanı
418
Puanları
83

İtibar:

MÎR LEVHÎ


Seyyid Muhammed b. Muhammed Hüseynî Musevî (ö. 1083/1672'den sonra) İsfahan'ın ileri gelen Şiî âlimi.

Asien Sebzevârlı olup İsfahan'da yaşa*mıştır. Mutahhar ve Nakibî gibi lakaplarla da anılır. Hayatı hakkında yeterli bilgi bu*lunmayan Mîr Levhî'nin biyografi yazarla*rının dikkatini çekmediği anlaşılmaktadır. Sadece Muhammed Ali Müderris'in .Rey-hânetü'l-edeb'inûe kendisinden birkaç satırla bahsedilir.[482] Büyük ih*timalle 1110 (1698-99) yılında ölen Mu*hammed Bakır el-Meclisfnin çağdaşıdır. 1081-1083 (1670-1672) yıllarında reddiye türünde yazdığı Kiîâyetü mühtedî adlı eserinin [483] de*ğişik yerlerinde kendisinin Bahâeddin Âmilî (ö. 1031/1622) ve Mîr Muhammed Bakır Dâmâd'in (ö. 1041/1631) yetişkin öğrencilerinden biri olduğunu belirtmek*tedir. Âmilî 1031'de (1622) vefat ettiğine göre Mîr Levhî'nin hocasının yetişkin ta*lebelerinden biri olarak nitelenebilmesi için yirmi yaşından aşağı olmaması gere*kir. Bu takdirde 1010 (1601) yılı civarın*da doğduğu söylenebilir. Öğrenimini ta*mamladıktan sonra daha çok Şiî kelâmı, on ikinci imamla ilgili problemler ve İs*lâm tarihi konularında temayüz eden Mîr Levhî bütün şekilleriyle tasavvufun aley*hinde tavır almıştır.[484] Bu dönemdeki eğitim ve öğretim faaliyet*leri ve yetiştirdiği öğrencileri hakkında yeterli bilgi olmamakla birlikte yaşadığı devrin önde gelen âlimleriyle münazara*larda bulunduğu, toplumda yerleşmiş ba*zı fikirlere karşı çıktığı, özellikle Muham*med Bakır el-Meclisî ile tasavvufla ilgisi bulunan babası Muhammed Takı" başta olmak üzere bazı âlimlerin düşüncelerini eleştirdiği bilinmektedir.[485]

Mîr Levhî, Emevîler'e karşı isyan eden Ebû Müslim'in zalim Abbâsîler'in hilâfeti elde etmeleri için çaba gösterdiğini, hiç*bir Şiî imamıyla dostluğunun bulunma*dığını, sonunda kendisinden daha kötü bir kişi olan Halife Mansûr tarafından öl*dürüldüğünü yazması sebebiyle Muham*med Takî Meclisînin konuyla ilgili fikirle*rine karşı çıkmış ve halkın bir kısmı onu ciddi şekilde rahatsız etmişti. Bu esnada çağdaşı bazı âlimler Mîr Levhrnin düşün*celerini savunmuş, İzhârü'1-hak ve mf-yârü'ş-şidk müellifi Seyyid Ahmed el-Alevî el-Âmilî gibi âlimler yazılarıyla onu avamın şerrinden korumaya çalışmışlardır.[486] Genel*likle bu olayda halkın ve bazı ulemânın Mîr Levhrye karşı cephe alması, Muhammed Takı" Meclisî'nin daha önce Ebû Müslim'i öven ifadeler kullanması yanında Mîr Lev*hî'nin Hallâc-ı Mansûr'u yeren sözler sar-federek sûfîler aleyhindeki düşüncelerini ortaya koymasına bağlanmaktadır. Mu*hammed Bakır el-Meclisrnin rec'at husu*sunda kaleme aldığı kitabın Şiî inanışın-daki insanlara zarar vereceğini düşünen ve kendisinden bu esere bir reddiye yaz*ması istenen Mîr LevhîKifâyetü'l-müh-tedî'yi telif etmiş, burada Meclisf nin ha*dislerle ilgili birçok yorumunu reddet*mesinin yanı sıra bu müellifin babası ve kendisi hakkında müşahedeye dayanan önemli bazı tesbitleri ortaya koymuştur. Mîr Levhrye göre Şîa arasında akaid, ha*dis ve fıkıh konularında büyük müctehid unvanını alan bu kişiler, İsfahan'da cahil insanları çevrelerinde topladıkları için hiç kimse onlara karşı çıkma cesaretini gös*terememiştir. Mîr Levhî'nin Muhammed Bakır el-Meclisî'ye yönelttiği en sert ten*kit, onun Safevî Hükümdarı Şah Süley*man'a ithaf ettiği Terceme-i Çahûrdeh Hadîs adlı eserinde kaydettiği yorumla*rıdır. Bu kitapta Safevîler'in ortaya çıkışıy*la ilgili olarak İmam Muhammed Bâkır'-dan nakledilen bir haberde, doğudan zu*hur edip dini yüceltecek Safevî hüküm*darlarının hâkimiyetinin Mehdfnin zuhu*runa kadar devam edeceği, Safevîler'in kendilerinden sonra bu gücü on ikinci imama devredecekleri söylenmektedir.[487] Mîr Levhî, Meclisî'yİ şâz ve zayıf olan bu haberi kendi arzusuna ve menfaatlerine göre yorumlamak, metni yanlış tercüme etmek, hükümdar ile avamı kandırmak ve coğrafya bilmemekle suçlamaktadır.[488] Bazı müellifler. Meciisîler'le arasındaki husumetten dolayı Mîr Levhî'*nin, Meclisî'nin dedelerinden olduğunu ileri sürdüğü Ebû Nuaym el-İsfahânî'nin kabrini tahrip ettiğini kaydederse de [489]onun gibi bir âlimin böyle bir teşebbüste bulunması mümkün görül*memektedir.

Mîr Levhî'nin ölüm tarihi bilinmemek*tedir; ancak Kifâyetü'l-mühtedîyl 1083 (1672) yılında tamamladığına göre bu ta*rihten sonra vefat etmiştir. Onun, Uşû-îü'î Qkaiid ve el-Erbcfîn adlı eserlerin sahibi olan Seyyid Muhammed Hâdî b. Levhî adında bir oğlu olduğu kaydedil*mektedir.



Eserleri.


1. Kiîâyetü'1-m.ühtedlûmd-rifeti'l-Mehdî. On ikinci imamın gaybe-tini ve sûfîliğin reddini konu alan Farsça bir eserdir.[490] Telif tarihini taşıyan bir muhtasarı Meşhed Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Kü-tüphanesi'de [491] kayıtlıdır. [492]

2. Kitâ-bü'l-Erbaı'în. Gaybetle ilgili birçok riva*yeti ihtiva ettiği belirtilmektedir.[493] Bu iki eserde İbn Şâzân en-Nîsâbû-rînin Kitâbü'I-Ğaybe'sınin kullanıldığı veya oradan alıntılar yapıldığı tarzındaki sözler dikkate alındığında bunları birbiri*nin aynı yahut konu itibariyle yakın çalış*malar saymak mümkündür. Mîr Levhî'nin gençlik yıllarında yazdığı kaydedilen ki*tapları da şunlardır: A'lâmü '1-muhibbîn, İdrâ^ü'l-âkılîn ve ihzâ'ü'l-mecânîn, Münûzaratü's-seyyid ve'l-âlim [494] Zâdü'l-^uk-bâ fî menâkıbi'l-eHmme ve'l-evşıyâc, Riyâzü'l-mü'minm ve hadâ iku'1-müt-takin.


Bibliyografya :


Hânsâri, Raüzâtü'i-cennât, Tahran 1390, 1, 275; Tebrîzî, Reyhânetü'l-edeb, Tebriz, ts., V], 235-236; Mirza Hüseyin Nûrî Tabersî, Feyz-i Kudsî {trc. Seyyid Ca'fer Nebevî). Tahran 1374 hş., s. 82, 126, 195; a.m\f.. Necm-i Şâktb der Ahuâl-i imâm-ı Câ'ib, Tahran, ts., s. 5; M. Taki Dânişpejûh, Fihrİst-i Kitâbhâne-i İhdâ'î-yi Âkâ-yı Seyyid Muhammed Mîşkât, Tahran 1335 hş., 111/3, s. 1203-1204; riâme-iDânişuerân-ı Naşiri, Kum, ts. (Dârü'I-fİkr), VII, 6; Muhammed Fâzıl, Fihrist-i Kitâbhâ-yı Hattİ-yi Kütübhâne-i D&-nişkede-İ İlâhiyyât ue Macârif-i İslâmî-i Meşhed, Tahran 1361 hş., s. 256-257; Agâ Büzürg-i Tah-rânî, ez-Zerî'a ila Leşântfİ'ş-Şîca, Beyrut 1403/ 1983, 1,427; IV, 1 50-1 51; XVIII, 101; XXII, 294; Abdul-HadiHairi."Mad]lİEİ",EF(İng.|,V, 1088; a.mlf., "Madjlisi-yi Avval", a.e.,V, 1089;a.mlf., "Mir Lawhi", a.e. [İng.l, VII, 94-95.


 
İlginizi çekebilecek benzer konular
  • Mirim Çelebi
  • Mîr Gıyâsüddîn Mansûr
  • Valentina Vladimirovna Tereşkova
  • Mirim Çelebi
  • En Çok Görüntülenen Konular
  • Mirim Çelebi
  • Mehmet Nadir
  • Mehmed Zihni Efendi
  • Birûni
  • İbnü’l-Heysem
  • Kemâlüddîn Farîsî
  • Aynı Kategoriden Son Konular
  • Hipokrat
  • Mizvele
  • Mirim Çelebi
  • Mîr Gıyâsüddîn Mansûr
  • Üst Alt