• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

Malik b. nebi

  • Konbuyu başlatan Aslı
  • Başlangıç tarihi
  • Cevaplar : 0
  • Görüntüleme : 2K

Aslı

Usta Üye
Emekli
Katılım
11 Mart 2009
Mesajlar
10,457
Tepkime puanı
418
Puanları
83

İtibar:

MÂLİK B. NEBÎ


(1905-1973) Cezayirli fikir adamı.


28 Ocak 1905'te Kostantîne (Kosantîne) doğdu. İlk ve orta öğrenimini ailesinin memleketi olan Tibisse'cle (Tebessa) ve Kostantîne'deki bir Fransız okulunda ta*mamladıktan sonra tahsiline devam et*mek üzere 1930 Eylülünde Fransa'ya git*ti. Gençlere maddî yardımda bulunan Pa*ris'teki bir hıristiyan gençlik derneğine üye oldu. Bu arada Doğu Araştırmaları Enstitüsü'nün giriş sınavına katılma baş*vurusu dinî ve siyasî sebeplerle geri çev*rilince Elektrik Mühendisliği Enstitüsü'-ne girdi. İhtida ederek Hatice adını alan ve Fransa'da kaldığı yıllar boyunca kendi*sine büyük destek sağlayan eşiyle de bu sırada tanışıp evlendi. 1935'te elektrik mühendisi oldu. Paris'te Sorbon, Fransız Koleji ve Doğu Dilleri Enstitüsü gibi aka*demik çevrelerden birçok araştırmacı ve fikir adamıyla tanıştı. Zamanının büyük kısmını felsefe, sosyoloji ve tarih çalışma*larına ayıran Mâlik b. Nebî, Fransa'da öğ*renim gören Arap ve müslüman gençle*rin aksine kimliğini kaybetmeden Fransa şartlarında kültür, medeniyet, yenileşme, kalkınma, sömürgecilik ve bağımsızlık gi*bi konularda birikim sahibi olmaya çalıştı. Ayrıca Fransa'da yaşayan Kuzey Afrikalı gençlerin sömürgeci yönetimlere karşı bilinçlenmesini sağlamaya yönelik faali*yetlerde bulundu. Cezayirli işçileri eğit*mek üzere kurulan Cezayir İslâm Kültür Merkezinin müdürlüğünü yaptı. Özellikle ülkesindeki Fransız sömürgeciliğine kar*şı tavrı ve görüşleri sebebiyle Paris'te çe*şitli sıkıntılarla karşılaştı. Elektrik mühen*disi olmasına rağmen Fransa'da kendisi*ne iş verilmediği gibi Cezayir'deki babası da memuriyetten uzaklaştırıldı. II. Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine Paris'te ya*şaması daha da zorlaşınca 1939'da Ce*zayir'e gittiyse de aynı yılın eylülünde ge*çim sıkıntısı yüzünden Fransa'ya dönmek zorunda kaldı. Almanlar'ın Paris'i işgali sırasında bazı mücadeleci gençlerle bir*likte Paris'te Kuzey Afrika'nın kurtuluşu için bir hareket oluşturmaya çalıştı. 1944 yılında tutuklandı ve on ay kadar hapiste kaldı. Cezayir'de vuku bulan kanlı olaylar*dan sonra ikinci defa hapsedildi.

19S6'da Fransa'dan ayrılan Mâlik b. Nebî hac görevini ifa ettikten sonra Ka-hire'ye gitti. Burada Cemal Abdünnâsır'-la görüştü. Çalışmalarını sürdürebilmesi için Mısır hükümeti kendisine maaş bağ*ladı. Kahire'de Arapça'sını ilerletti. Bir kültür merkezi haline gelen evinde genç*lere İslâm dünyasının meseleleri ve bun*ların çaresîyle ilgili fikirlerini aktardı. Aynı amaçla Suriye, Lübnan, Suudi Arabistan ve Kuveyt'e giderek konferanslar verdi. Kahire'deki İslâm Konferansı'nın danış*manlığını yaptı. Bu arada telif çalışmalannı sürdürdüğü gibi daha önce Fransızca yazdığı eserleri Arapça'ya çevrildi ve Arap dünyası onun fikirlerini tanımaya başla*dı. Cezayir'in İstiklâlini kazanması üzeri*ne 1963'te ülkesine dönen Mâlik b. Nebî Cezayir Üniversitesi rektörlüğüne, ardın*dan yüksek öğretim danışmanlığına ge*tirildi. 1967'de görevinden ayrılarak bü*tün vaktini ilmî ve fikrî çalışmalara ayır*dı. 31 Ekim i 973'te vefat etti.

Mâlik b. Nebî üniversite öğrenciliği dö*neminden itibaren hayatını. İslâm dün*yasının sömürge durumuna düşmesinin temel sebeplerini ve kurtuluş çarelerini tesbit etmeye ve yazmaya adamıştır. Onun asıl konusu medeniyettir. Müslü*manların meselelerini bir medeniyet me*selesi olarak gören Mâlik b. Nebî bir mil*letin insanlık gerçeğini, medeniyeti ku*ran ve yıkan etkenleri doğru kavramadık*ça kendi medeniyet problemini aşması*nın da mümkün olmayacağını söyler. Me*deniyet, bir topluma her ferdinin ilerle*mesi için gerekli olan bütün unsurları sağ*layan manevî ve maddî âmillerin tama*mıdır.[115] Diğer bir ifadeyle medeniyet bir topluma, fertlerin*den her birinin çocukluğundan yaşlılığı*na kadar varlığının her aşamasında iler*lemesi için gerekli desteği sağlayan ah*lâkî ve maddî şartların toplamıdır.[116] Böylece medeniyet, onu inşa etmek isteyen milletin her gün ortaya koyduğu gayretlerin neticesini oluşturur. Mâlik b. Nebî, medeniyetler arasında demir perdeler bulunmadığını belirterek İslâm ve Arap dünyasının ken*di kimliğini korumak şartıyla Batı mede*niyetine açılmasının ve ondan bazı şey*ler almasının zaruri olduğunu ifade eder.[117] Kül*tür kavramını medeniyetten farklı gören Mâlik b. Nebî kültürün bilgiden ziyade davranışla ilgili olduğunu ve ahlâk ilkesi, estetik zevk, pratik mantık, üretim (tek*nik yönelim) olmaküzere dört unsuru içerdiğini belirtir. Kültürle toplum arasın*da güçlü bir bağ vardır; o kadar ki kültü*rünü kaybeden millet tarihini de kaybe*der.[118]

Siyasî yönetimi toplumun zihniyet ve yaşayışının bir ürünü olarak gören Mâlik b. Nebî, toplumsal ortamın temiz ve öz*gür olması halinde yönetimin bu ortama yabancı şeyleri topluma dayatamayaca-ğmı, ancak ortam sömürge olmaya elve*rişli ise yönetimin sömürgeci olmasının da kaçınılmaz olduğunu, dolayısıyla sö*mürgeciliği yerleştirenin siyasetçiler değil fertlerin bizzat kendileri olduğunu ileri sürer[119] İslâm dünyasındaki dikta yönetimlerini tarih*ten gelen bozuk mirasın bir sonucu olarak gören ve kişileri kutsallaştırmanın İslâm ülkelerinde hâlâ devam ettiğini belirten Mâiik b. Nebî, Cemâleddîn-i Efgânî'nin Önerdiği şekilde gelenekte bir ayıklama*ya gitmenin ve mevcut düzeni geleneğin yükünden kurtarmanın gerekli olduğu*nu söyler.[120] Ayrıca dini de bütün ıslah ve uyanış faaliyetlerinin te*meli olarak görür. Ona göre günümüz müslümanları Kur'an'ı anlamada hem fıtrî hem ilmî zevki kaybettikleri için ondan gerektiği şekilde yararlanmaları mümkün değildir.

Mâlikb. Nebî, İntâcü'l-müsteşrikînve eşeruhû fi'1-fikri'I-îslâmî el-hadîş adlı eserinde,[121] İslâm'a ve müslümanlara haksız eleştiriler yönelten kötü niyetli şarkiyatçılar yanında ilmî hakikat*lere saygısı olan, İslâm'ın ve müslümanların bilime ve insanlığa katkısını ortaya koyan Joseph-Tbussaint Reinaud. Rein-hart Pieter Anne Dozy, J. J. Sedillot, Miguel Asin Palacios gibi İsimlerin de bu*lunduğunu belirterek müslümanların Batı medeniyeti karşısındaki komplek*sini yenme çabalarında bunların da payı olduğunu ifade etmektedir.

Eserleri. Mâlik b. Nebî, Fransız sömür*gesinin dayattığı Batılılaşma'nın etkisiy*le hayatının ilk dönemlerinde eserlerini Fransızca kaleme almış, ancak Kahire'de Arapça'sını ilerlettikten sonra çalışmala*rını Arap diliyle yazmıştır. Sayısı otuzu bu*lan kitaplarından bazıları şunlardır:

1. Le phenomene coranique (Paris 1946, 1976). Kur'an'ı doğru anlamanın yöntemi ve onun müslümanlar için taşıdığı önemi ortaya koyan eser müellifin en iyi çalışma*sı olarak kabul edilir. Eseri Abdüssabûr Şahin ez-Zâhiretü'1-Kur'âniyye adıyla Arapça'ya tercüme etmiş. Mahmûd Muhammed Şâkir buna Kur'an'ın i'câzıyla il*gili uzun bir giriş yazmıştır (Dımaşk 1406/ 1986). Kitap Ergun Göze tarafından Kur-'ân-ı Kerîm Mucizesi adıyla Türkçe'ye çevrilmiştir (İstanbul 1969; Ankara 1991).

2. Les conditions de la renaissance (Cezayir 1948). Cezayir'de İslâmm Ye*niden Doğuşu ismiyle Türkçe'ye tercü*me edilmiştir. [122]

3. Vocaüon de l'Islam (Pa*ris 1954). Muhammed el-Mübârek'in bir mukaddime yazdığı eseri Abdüssabûr Şahin Vichetü'l-câlemi'l~İslâmî adıyla Arapça'ya çevirmiştir (Kahire 1959). Esma Râşid tarafından islam in History and Society ismiyle İngilizce'ye tercüme edilen eseri (islâmâbâd 1988) Ergun Gö*ze İslâm Davası adıyla Türkçe'ye tercü*me etmiştir (İstanbul I967).

4. L'Airo-asiatisme conclusions la conference de Bandoeng (Kahire 1959). Fikretü'l-İfrîkıyyeti'l-Âsyeviyye iî davH mvfte-meri Bandûnc adıyla Arapça'ya çevril*miştir. [123]

5. Müşkiletü'ş-şeküfe. [124]

6. eş-Ştfûbât hiâmetü'n-nümüvvi fi'l-müc-temaH'l-Arabî. [125]

7. eş-Şırâ'u'1-fikrî fi'I-bilâdi'l-müsta'imere (Kahire 1370/1951). Sömürge Ülkelerde Fikir Savaşı is*miyle İlhan Kutluer tarafından Türkçe'ye tercüme edilmiştir (İstanbul 1984).

8. Şürûtu'n-nehda. Millî uyanış, kalkınma ve gelişme şartlarının incelendiği eseri Abdüssabûr Şahin Arapça'ya çevirmiştir (Kahire 1961).

9. Mîlâdü müctemac.[126] Mâlikb. Nebfnin Müşjki/etü'ş-şekö/e ve MMdü müctema adlı eserleri bir arada Kültür Sorunu ve Bir Toplumun Doğu*şu adıyla Türkçe'ye çevrilmiştir.[127]

10. Perspectives algeriennes (Cezayir 1964). Âfâk Ceztfi-riyye ismiyle Arapça'ya tercüme edilmiş*tir. [128]

11. Memoires d'un temoin du siecle (Ce*zayir 1965). Müzekkerâtü şahidin li'l-karn adıyla Arapça'ya (Beyrut 1404/1984), Çağa Tanıklığım ismiyle İbrahim Aydın (İstanbul 1987) ve Asrın Şahidinin Hatı*raları adıyla Ergun Göze tarafından Türk*çe'ye çevrilmiştir (İstanbui 1991).

12. is*lam et democratie.[129] İslâm ve Demokrasi is*miyle Türkçe'ye tercüme edilmiştir. [130]

13. L'oeuvre des orientalistes son influence sur la pensee islamique moderne. İntâcü'l-müsteşrikin ve eşeruhû fi'1-fikri'l-İs-lâmî el-hadîs adıyla Arapça'ya çevrilen bu çalışmanın (Kahire 1970) Türkçe tercü*mesi Oryantalistlerin Eserleri ve Çağı*mız İslam Dünyasına Etkisi ismiyle. Mâlik b. Nebî'nin Fransızca olarak yazdığı bazı makalelerin çevirilerinin de yer aldığı İdeolojik Savaş Ajanları adlı kitapta yayımlanmıştır. [131]

14. Le musulman et le monde de i'economie. Mehmet Keskin tarafından Ekonomi Dünyasında Müslüman ismiyle Türkçe'ye (İstanbul 1976), Ab*düssabûr Şahin tarafından el-Müs-lim iî ıâlemi'l-iktişâd adıyla Arapça'ya (Dımaşk I987)tercüme edilmiştir.

15. Te'emmüiâtfi'l-müctemaci'l-cArabî (Beyrut 1401/I981).

16. Fîmehebbi'h macreke irhâşâtü'ş-şevre (Dimaşk 1402/ 1981).

17. Le probleme desidees dans ie mondemusuîman.[132] Müş-kiletü'l-efkâr fi'l-câlemi'l-İslâmî adıyla Arapça'ya tercüme edilen eser [133] İslâm Dünyasında Fikir ve Put İsmiyle Türkçe'ye çevrilmiştir. [134]

18. Hadîs fi'l-bi-nâ'i'l-cedîd.[135] Mâlik b. Nebî'nin hayatı, kişiliği, düşünceleri ve eserleriyle ilgili çeşitli çalışmalar yayım*lanmıştır.[136]


Bibliyografya :


Mâlikb. Nebî, VichetüVâtemi'l-İslâmî (trc. Abdüssabûr Şahin), Kahire 1959, s. 57-58; a.mlf.. MüşkÜetü'ş-sekâfe (trc. Abdüssabûr şâ-hin), Kahire 1959, s. 76; a.mlf., Şürûtu'n-neh*da (trc. Abdüssabûr Şahin], Kahire 1961, s. 55-86; a.mlf.,Âfâk Cezâ'iriyye(trc.Tayyibeş-Şerîf), Cezayir 1964, s. 38; a.mlf., İntâcü'l-müsteşri-kin ue eşeruhû fi'l-fikri'l-İslâmı el-hadlş, Kahi*re 1970, s. 8-11, 186; a.mlf., MüşkÜçtü'l-efkâr fı'l-'âlemi'l-İslâmî(trc. Bessâm Berekç-Ahmed Şa'bû), Dımaşk 1408/1988, s. 50; İbrahim e!-Ba"sî, Şahşiyyât islâmiyye mu'âştra, Kahire 1970, II, 196-304; Enver el-Cündî. A'lâmü'İ-karni'r-râbi* caşer el-hicri, I: A'lâmü'd-da've ue'l-fikr. Kahire 1981, s. 139-162; Es'ad es-Sah-merânî, Mâlik b. Nebi: Müfekkiren tşlâhiyyen, Beyrut 1406/1986, s. 13-19; M. Abdüsselâm el-Cefâirî, "Mefâhîm esâsiyye lî fikri Mâlik b. Nebî", Mecelletü Külliyyeti'd-da'ueü'l-İslâmiy-ye, VII,Trablus 1990,s. 141; Abdülhamîd H. Ha*san, "Mâlikb. Nebî: Bibliyocrâfyâ", 'Âlemil'l-kütüb,XXl/4-5, Riyad 1421/2000, s. 423-429. Saîd Murâd
 
İlginizi çekebilecek benzer konular
  • Makdisi Mutahhar B.Tahir
  • Ya'küb b. İshâk Kindî
  • En Çok Görüntülenen Konular
  • Mizancı Murat
  • Mehmedkuluzâde Celil
  • Ziya Gökalp
  • Farabi
  • Emir Şekib Arslan
  • Mehmet İzzet
  • Aynı Kategoriden Son Konular
  • Mizancı Murat
  • Mirza Melkum Han
  • Miras Kamil
  • Mîr Said Sultan Galiyev
  • Tüm sayfalar yüklendi.
    Konu Sahibi Benzer Konular Forum Cevaplar Tarih
    Aslı Malik b. Ebü's Semh Din 0
    Aslı Malik b. Avf Din 0
    Aslı Enes b. Malik Din 0
    Benzer Konular



    Üst Alt