• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

Kitâbü'l-Eşnâm

Ece

Usta Üye
Katılım
11 Mar 2009
Mesajlar
14,110
Puanları
0
KİTÂBÜ-L ESNÂM


İbnü'l-Kelbî'nin (ö. 204/819) Câhiliye dönemi Arap inançtan ve putlarına dair eseri.
İbn İshak gibi kendisinden önce Câhiliye devri Arap inançları ve putları hakkında bilgi veren müellifler olmakla birlikte İb­nü'l-Kelbî'nin Kitâbü'l-Eşnâm'ı. Arap yarımadasındaki putlar ve onlarla ilgili inançlar konusunda kaleme alınmış ilk özel çalışmadır. Eserin günümüze ulaşan tek nüshası Kahire'de Ahmed Zeki Paşa Kütüphanesi'nde bulunmaktadır. Kitâ-bü'1-Eşnâm'm ilim âlemine duyurulma­sında önemli bir yeri olan Ahmed Zeki Paşa, ısrarlı aramaları sonucunda kitap koleksiyoncusu Şeyh Tâhir el-Cezâiri'de (ö. 1920) bulduğu orijinal yazma nüs­hayı satın alarak 1914te ve 1924'te neş-retmiştir.
Kitâbü'l-Eşnâm zamanımıza bizzat İb-nü'1-Kelbî'ye kadar çıkan bir râviler zinciriyle ulaşmaktadır. Kitapta verilen bilgiye göre İbnü'l-Kelbî'nin yanında 201 (816-17) yılında ilk defa eserin metnini bizzat öğrenen Ebü'l-Hasan Ali b. Sabbâh b. Fu-rât el-Kâtib bunu Ebû Ali Hasan b. Uleyl el-Anezî'ye, o Ebû Bekir Ahmed b. Muhammed b. Abdullah el-Cevherî'ye, o Merzübânfye. o 463'te (1071) Ebû Ca'fer Muhammed b. Ahmed b. Müslime'ye, o da Sayrafî'ye anlatmıştır. Eserin 494'te (1101) SayrafTnin huzurunda okunması sırasında onu dinleyenler arasında bulu­nan İbnü'l-Cevalîki, Ebü'l-Hasan Muham­med b. Abbas b. Ahmed b. Muhammed İbnü'l-Furât'ın (ö. 384/994) yazdığı nüsha­dan kitabın bîr suretini, bundan da 529 (1135) yılında ikinci bir nüshasını çıkar­mıştır. Ahmed Zeki Paşa'nm kütüphane­sinde bulunan nüsha İbnü'l-Cevalîkî'nin ikinci nüshasından istinsah edilmiştir. Yaküt el-Hamevî ise Mıfcemü'î-büldân-da ilk nüshayı kullanmıştır.
Kitâbü'l-Eşnâm iki kısma ayrılmakta­dır. Birinci kısımda eserin râviler zinciri verilmekte, Arap yarımadasında putlara tapmanın tarihçesi ve Mekkeliler'i putpe­restliğe sevkeden sebepler belirtilmekte, Nûh kavmi arasında putların yeniden ihya edilişi nakledilip yarımadaya putları ilk getiren kişi olarak gösterilen Amr b. Lü-hay'dan söz edilmektedir. Daha sonra Sü-va\ Ved. Yegüs, Yeûk ve Nesr adlı putla­ra tapan kabileler ve tapınış biçimleriyle Araplar'ın taptıkları, Kur'an'da zikredilen Lât, Menât, Uzzâ ile Kur'an'da zikredilme­yen Hübel, İsaf ve Naile, Zü'1-halâsa gibi putların özellikleri, bunlara tapınış şekil­leri, hem Câhiliye dönemi Arap şiiri hem Kur'an âyetlerinden örneklerle ele alın­maktadır. Eserin ikinci bölümünde kıs­men birinci bölüm tekrar edilmekte, ko­nunun yeni bir takdimi yapılarak kısa râvi zinciri verilmekte, ardından insanlık tari­hinde putperestliğin başlangıcı ele alınıp Arap yarımadasına putperestliğin girişi ve Amr b. Lühay kıssası nakledilmektedir. Bu ikinci bölümde Arap yarımadasında putperestliğin doğuşu birinci kısımdakin-den tamamen farklı anlatılmaktadır. Kitabın her iki kısmında putperestliğin baş­langıcı hakkında birbirinden farklı olan iki rivayet Amr b. Lühayy'ın putperestliği Arabistan'a soktuğu meselesinde birleş­mektedir. Kitâbü'l-Eşnâm'da eski iba­det şekillerine dair çeşitli efsane ve riva­yetler nakledilmekte, Arap şiirinden isti­fadeyle geçmiş dönemlerin dinîyaşayışıy-la ilgili bilgiler verilmektedir.
Dinler tarihi açısından büyük değer ta­şıyan eser Arap putperestliği hakkında yegâne Arap monografısidir. Kitap İbnü'l-KelbFden sonra gelenlerce temel kaynak olarak kullanılmış, İbnü'l-Cevzî, Nakdü'l-Hlm ve'l-'ulemâ, Abdülkâdir el-Bağdâdî Hizânetü'l-edeb fî İübbi îübâbi lisâ-ni'I-cArab, Mahmûd Şükrî el-ÂlûsîBuiû-ğu'1-ereb fî ahvâli'I-fArab adlı eserle­rinde Kitâbü'l-Eşnâm'dan nakillerde bulunmuşlardır. Diğer taraftan Yâküt el-Hamevî bu eserin büyük bir kısmını Mu'cemü'l-büldân'ında aktarmıştır. İb-nü'l-KelbFnin verdiği bilgiler Cevâd Ali tarafından diğer kaynaklardan da faydala­nılarak değerlendirilmiştir.[1][57]
Kitâbü'l-Eşnâm'ı Rosa Klinke-Rosen-berger Das Götzenbuch des ibn al-Kal-bi adıyla Almanca'ya(Leipzig 1941), Ne-bîh Emîn Fâris The Book of Idols adıyla İngilizce'ye [2][58] M. S. Marmardji"Lesdieuxdupa-ganisme arabe d'apres İbn Kalbi" adıyla kısmen Fransızca'ya [3][59] son olarak da W. Atallah, Les idoles de Hicham ibn al-Kalbi adıyla giriş ve indeksle birlikte ve metni yeniden düzenleyerek Fransız­ca'ya [4][60] çevirmiştir. Eser, Beyza Düşüngen tarafından Rosa Klinke- Rosenberger'in Almanca çevirisi Arapça aslıyla karşılaştırılarak Putlar Ki­tabı adıyla Türkçe'ye tercüme edilmiştir (Ankara 1969).


Bibliyografya :


İbnü'l-Kelbî. Putlar Kitabı: Kitâb al-AşnSm (trc. venşr. Beyza Düşüngen), Ankara 1969;Sez­gin. GAS. I, 270; Cevâd Ali. el-Mufaşşal, VI, 227-289; G. Monnot, İslam et Rellgions, Paris 1986, s. 51; Nebîh Emîn Fâris, "İbnü'l-Kelbî ve Kitâ-bü'1-Eşnâm", el-Ebtıâş, III/2, Beyrut 1950, s. 188-194. Osman Cilacı


[1][57] et-Mufaşşal, VI, 227-289

[2][58] Princeton University Press 1952

[3][59] Revue bibtique, XXXV [Paris 1926), s. 397-420

[4][60] Paris, Klincksieck, 1969
 

feelingood

Acemi Üye
Katılım
3 Eki 2011
Mesajlar
2
Puanları
0
Yaş
38
Günaydın.. Kitabı indirmek istiyorum çünkü bulamıyorum.. yardımcı olabilir misiniz?
 
Üst Alt