• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

Gedikpaşa Hamamı

Aslı

Usta Üye
Katılım
11 Mar 2009
Mesajlar
10,583
Beğeniler
404
Puanları
83
#1
GEDİK PAŞA HAMAMI

İstanbul'da XV. Yüzyılın ikinci yarısında yapılan ilk büyük çarşı hamamlarından biri.

İstanbul Gedikpaşa'da aynı adla anı¬lan caddenin kenarında bulunmaktadır. Vakfiyesi tesbit edilemeyen yapı, Ekrem Hakkı Ayverdi'ye göre Gedik Ahmed Pa¬şa tarafından Afyon karan işar "daki kül¬liyeye [105] gelir sağlamak üzere inşa ettirilmiş olmalıdır [106]. İstanbul Vakıfları Tahrîr Deiteri'nüen mek için oldukça kalın cidarlı yapılmış¬tır. Üç adet pencereden ışık alan came-kânın ortasındaki mermer şadırvan ha¬vuzdan hiçbir iz kalmamıştır. Ahşap şir-van katına çıkışı, girişe göre sağda arka köşede yer alan taş basamaklı, ahşap korkuluktu bir merdiven sağlamaktadır. Alt katta, üç yanda alçak birer seki üze¬rinde yan yana küçük soyunma hücre¬leri bulunmaktadır. Ilıklık girişinin so¬lunda yer alan küçük mekân kahve oca¬ğı ve havlu kafesi olarak kullanılmakta¬dır. Bunun üzerini örten dilimli kubbe-ciğe geçişler stalaktitli pandantiflerle sağlanmakta, etek kısmını derin oyul¬muş, üzerinde diş sıraları bulunan bir korniş dolanmaktadır. Sağındaki kub¬beli mekân sonradan kapatılarak ılıklı¬ğa katılmış olup usturalık olarak kulla¬nılmakta ve bir kapıyla helaya açılmak¬tadır. Üç eyvanlı ılıklığın orta sofasının üzerini, balık pulu şeklinde stalaktitleri olan pandantifli bir kubbe örtmektedir. Kese yeri olarak kullanılan soldaki ey¬vanın tam karşısında ve onunla aynı öl¬çülerde olan kapalı bölme halvettir. Ilık¬lıktan sıcaklığa geçiş yüksek sivri ke¬merli bir kapıyla sağlanmıştır. Bu bö¬lüm üç eyvanlı ve dört halvetlidir. Sekiz¬gen biçimli mermer göbek taşının bu¬lunduğu orta mekânın üzerini sekizgen kasnaklı, üç sıra stalaktitli pandantifleri olan 6.45 m. çapında bir kubbe, halvetle¬rin üzerini de kubbeler, eyvanların üze¬rini ise yanlardan yarım çapraz tonozlar¬la beslemeli kubbecikler Örtmektedir.
Kadınlar kısmının soyunmalık ve sı¬caklık bölümleri erkekler kısmının aynı¬dır. Ilıklık bölümü ise farklı olarak kub¬be ile örtülmüş kare planlı bir mekân olup tonoz Örtülü dikdörtgen planlı he¬laya dar bir koridorla bağlanmaktadır. Her iki kısmın hazne ve külhanı hama¬mın arka cephesinde enlemesine büyük, dikdörtgen planlı bir mekân halindedir.
Soyunmalık ve ılıklık orta sofası döşe-mesindeki yeşil-kırmızı porfir ve mermer parçalarından yapılmış bordürler. göbek taşında İç içe geçmiş gri ve kır¬mızı dikdörtgen bordürlerle kurnaların bir kısmındaki zarif taş süslemeler de¬koratif özellik arzetmektedir. Glück, es¬ki yapılardan devşirilerek eyvanlardan birinde kullanılan, alçak kabartmalı iş¬lenmiş Bizans işi bitkisel motifli bir kor¬nişten bahsetmekteyse de [107] bu par¬ça yok olmuştur.
Yapı düzgün kesme taş, moloz taş ve harçla inşa edilmiş, soğukluk kubbeleri¬nin üzeri kiremitle örtülmüştür. Diğer bölümlerin kubbeleri ise taştır.

Bibliyografya:

Tâcîzâde Sadî Celebi. Münşeat inşr. Necatı Lugal-Adnan Sadık Erzil, İstanbul 1956, s. 59: Evliya Celebi. Seyahatname, 1. 331; H. Glück. Probleme des Wölbungsbaues 1: Die Bader Konstantinopets un ihre Stellung in der Bau-geschichU; Wien 1921. s. 100-102. şekil 57-60; K. Ahmet Aru, Türk Hamamları Etüdü, İs¬tanbul 1949, s. 65-66, rs. 49-52; Ayverdi. Fatih Devri Mimarîsi, s. 386-388, rs. 407-410; a.mif., Osmanlı Mimarisi IV, s. 599-601. rs. 904-905; W. Müller-VVıener. Bildlexikon zur Topographie Istanbuls. Tübingen 1977, s. 328, rs. 375-376; M. Nermi Haskan. İstanbul Hamamları. İstan¬bul 1995, s. 150-152; Neşet Köseoğlu, "İstan¬bul Hamamları", TTOK Belleteni sy. 128 i 19^2] s. 5; Semavi Eyice, "İznik'de Büyük Hamam ve Osmanlı Hamamları Hakkında Bir Dene¬me", TD. Xl/15 li%0i s. 99-120; Mustafa Ce-zar, "Osmanlı Devrinde İstanbul Yapılarında Tahribat Yapan Yangınlar ve Tabii Afetler", Güzel Sanatlar Akademisi Türk Sanalı Tarihi Araştırma ue İncelemeleri, I, İstanbul 1963, s. 334, 336-337, 352. 359, 375; Erdem Yücel. "Gedikpaşa Hamamı", isiA, XI. 6073-6076; "Gedikpaşa Hamamı", DBİst.A, VIII. 165.
 

yetim

Acemi Üye
Katılım
16 Tem 2012
Mesajlar
3
Beğeniler
0
Puanları
0
Konum
istanbul
Web sitesi
www.biletgaranti.com
#2
Çok güzel olan bu yazı için teşekkür etmek istiyorum.
Benim için bir yara olan Gedik Paşa Hamamı için birkaç şey söylemek istiyorum. Yapımı 1570 yılında olup Fatih Sultan Mehmet zamanın dan kalan ender yapılardan biri zaten pek fazla bir şey yok hatta kendi adına olan Fatih Cami bile yandı ve yerine neredeyse yeni yapıldı. Ama şunu bilin ki Hamama gitmeye çalışın bulamazsınız her tarafı bahçesi binalarla çevrili bir yer bulamıyorsunuz. Fatih ten kalan bu yer böylemi olmalı. Avrupa kültür başkenti için eski kilise olan küçük ayasofya etrafı avrupalılar eski kilise olduğu için çevresindeki tüm binaları yıktırdılar...
 

mertkan

Acemi Üye
Katılım
28 Ağu 2012
Mesajlar
4
Beğeniler
0
Puanları
0
Konum
Güngören / İSTANBUL
Web sitesi
www.travelforturkey.com
#3
Selamlar.
Ben eski kadırgalı olduğum için yıllarca gittiğmiz bizim mahellede bulunan diğer hamalara bazaran daha küçük ama bir o kadar şirin olan hamam geçenlerde tekrar gitmek nasip oldu. Öncelikle Sultanahmet gedikpaşa beyazıt çok büyük gelişme olmuş belediye kutlamak lazım araçlar saat 9 dan akşam 6 ya kadar yasak harika olmuş. o tarihi güzel binaları ortaya tekrar çıkmış eski türk ve rum evleri truzim bölgesi olduğundan çok büyük tadilat var işin doğrusu. O fatihten kalma hamam bir resraosyon geçirmesi lazım ayakta zor duruyor. anladığım kadar sahipleri bunu yapacak pek durumu yok. bu fatihten kalma eseri belediye ve ya anıtlar kurulu tarafından el atılmalı.
 
Üst Alt