• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

Ahmet Refik Altınay

kibela24

Usta Üye
Emekli
Katılım
12 Mart 2009
Mesajlar
7,912
Tepkime puanı
93
Puanları
48

İtibar:

Ahmet Refik Altınay

Tarihçi, yazar, şair, Darülfünun Tarih Müderrisi ve yüzbaşıdır.1881 yılında Beşiktaş'ta doğdu.Kethüda Ürgüplü Ahmed Ağa'nın oğludur.İlk öğrenimini Vişnezade İlkokulunda, orta öğrenimini Beşiktaş Askeri Ortaokulunda ve Kuleli Askeri Lisesinde gördü.1898 yılında Harp Okulundan piyade birincisi olarak mezun oldu.Küçük yaşta teğmen çıktığı için kıtaya gönderilmeyip öğretmen sınıfında bırakıldı.Toptaşı ve Soğukçeşme Askeri Ortaokullarında 4 yıl süre ile Coğrafya Öğretmenliği yaptı. 1902 yılında Harp Okuluna Fransızca, 1908 yılında tarih öğretmeni oldu. Tercüman-ı Hakikat ve Millet gazetelerinde başyazarlık yaptı. 1909 yılında Genelkurmay Başkanlığı Yayın Şubesinde çalışırken Askeri Mecmuayı yönetti.1909 yılında kurulan Tarihi Osmani Encümenine üye seçildi. Fransa'ya tarihi araştırmalar için bir kurulla birlikte gitti.1912 yılında Balkan Savaşında Askeri Sansür Müfettişi oldu.1913 yılında gözleri bozuk olduğu için yüzbaşı iken emekliye ayrıldı.1918 yılında İstanbul Darülfünun Osmanlı Tarihi Öğretmenliğine, 1919 yılında Türkiye Tarihi Müderrisliğine atandı.Türk Tarih Encümeninde görev aldı.1924-1927 yılları arasında bu encümenin başkanlığını yaptı.1932 yılında I.Tarih Kongresine katıldı.1933 yılında Üniversite Öğretmenliğinde kadro dışı bırakıldı. 10 Ekim 1937 tarihinde İstanbul'da 56 yaşında iken zatürreden vefat etti.Mezarı Büyükada'da Tepeköy Mezarlığındadır. 116 eseri vardır.

Kaynak :Osmanlı Tarihi Yazarları M.Orhan Bayrak İstanbul 1982
 
İlginizi çekebilecek benzer konular
  • Ahmet Resmi
  • Reşid Rahmeti Arat
    • Konbuyu başlatan ilbilgehatun
    • Başlangıç tarihi
  • En Çok Görüntülenen Konular
  • Prof. Dr. Salim Koca
  • Mehmet Altay Köymen
  • Zeki Velidi Togan
  • Mehmet Zekâi Konrapa
  • Aynı Kategoriden Son Konular
  • Fuat Sezgin Kimdir?
  • Semavi Eyice (1923-2018)
  • Göynüklü Ahmed Efendi
  • Tarih Öğretmeni

    Kurucu
    Yönetici
    Sultan
    Katılım
    11 Mart 2009
    Mesajlar
    9,433
    Tepkime puanı
    7,683
    Puanları
    113
    Yaş
    50
    Konum
    Yeryüzü
    Web sitesi
    www.tarihbilinci.com

    İtibar:

    Ahmed Refik Altınay

    Ahmed Refik Altınay


    (ö. 1937) Son devir Türk tarihçisi.

    İstanbul'da Beşiktaş'ta doğdu (1880 veya 1881). Babası, Sultan Abdülaziz' in vekilharcı Ürgüplü Ahmed Ağa'dır. Ailesi Ürgüp' te Gürlükçüoğulları adıyla tanınmakta idi. Ahmed Refik ilk öğrenimini Beşiktaş'taki Vişnezâde Mektebi'nde yaptı. Daha sonra askerî rüşdiyeyi ve Kuleli İdadisini bitirdi. 1898de Mekteb-i Harbiyye'den birincilikle mezun oldu. Uzun yıllar askerî okullarda coğrafya ve Fransızca hocalığı yaptı. 1907' de yüzbaşılığa yükseldi, ertesi yıl Harp Okulu tarih öğretmenliğine getirildi. 1909 yılında Erkân-ı Harbiyye-i Umûmiyye Cerîde Şubesi' nde görevlendirildi. Bu sırada Askerî Mecmua' nın yayımına nezaret etti ve burada askerî konularda makaleler yazdı. Aynı yıl kurulan Târîh-i Osmânî Encümeni'ne üye olan Ahmed Refik. Balkan Savaşı sırasında Erkân-ı Harbiyye-i Umûmiyye tarafından sansür müfettişliğine getirildi. Savaş bittikten sonra askerlikten emekli oldu. 1913' te bir süre bazı medreselerde tarih muallimliği yaptı. I. Dünya Savaşı çıkınca yüzbaşı rütbesiyle tekrar askere alındı ve Sansür Genel Müfettişliği emrine verildi. Bir yazısında Kavalalı Mehmed Ali Paşa' nın Osmanlı Devleti aleyhindeki faaliyetlerinden bahsetmesi üzerine. Sadrazam Mısırlı Said Halim Paşa' nın gözünden düştü ve arpa saman memuriyeti ile Orta Anadolu'ya gönderildi. Bir süre bu görevle Ulukışla, Nevşehir ve Ürgüp civarında bulunan, bu arada bazı tarihî araştırmalar yapan Ahmed Refik 1915' te Eskişehir Askerî Sevk Komisyonu başkanlığına getirildi. Ancak çok geçmeden orada geçirdiği şiddetli bir hastalıktan dolayı Enver Paşa'nın aracılığı ile İstanbul'da oturmasına izin verildi. I. Dünya Savaşı sonlarında, Ermeni mezâlimini yerinde incelemek üzere yabancı gazetecilerden kurulan heyetin başında Doğu Anadolu' ya gönderildi. Bu sıradaki gözlemlerini daha sonra İki Komite İki Kıta [342] ve Kafkas Yollarında Hâtıralar ve Tahassüsler [343] adlı kitaplarda topladı. 1918' de İstanbul Darülfünunu Osmanlı [344] Tarihi Kürsüsü' ne müderris olarak tayin edildi. 1925' te Abdurrahman Şeref Bey' in ölümü ile boşalan Türk Tarih Encümeni başkanlığına getirildi. 1933' te üniversitenin yeniden teşkilatlandırılmasıyla darülfünundaki hocalığı sona erdi. Bundan sonra geçimini Cumhuriyet ve Akşam gazeteleri ile Millî Mecmua ve Hayat mecmuasında yazılar yazarak sağladı. Hayatının son yıllarını Büyükada' daki evinde geçirdi. 10 Ekim 1937de öldü ve Büyükada' ya defnedildi.

    Daha çok popüler bir tarihçi olarak tanınan Ahmed Refik' in yazı hayatı askerî okullardaki öğretmenliği sırasında başlar. Günlük ve haftalık gazete ve dergilerde sürekli olarak yazan A. Refik, bir süre Tercümûn-ı Hakikat ve Millet gazetelerinin başyazarlığını da yaptı. Daha sonra İrtikâ, Malûmat, Hazîne-i Fünûn ve Mecmûa-i Ebüzziyâ, İkdam ve Peyam ile İttihatçılar' in yayın organı olan Yeni Mecmua ve Anadolu Mecmuası' nda da makaleler yayımladı. Bu arada altı ciltlik Büyük Târifi-i Umûmî' yi neşretti [345] ve “Geçmiş Asırlarda Osmanlı Hayatı” serisİnden Lâle Devri 1130-1143 [346]; Târihî Sımalar [347] ; Köprülüler [348] ; Felâket Seneleri 1094-1110 [349]; Kadınlar Saltanatı 1-1V [350]; Âlimler ve Sanatkârlar 900-1200 [351] gibi eserlerini İkdam' da tefrika etti. Bir yandan popüler mahiyette yazılar yazarken öte yandan Tarîh-i Osmânî Encümeni Mecmuasında ilmî makaleler de yayımlıyordu.

    Enver Paşa' nın teşvikiyle ilk defa Hazîne-i Evrâk' a [352] girerek Osmanlı belgelerini inceleyen Ahmed Refik' in asıl ilmî çalışmaları 1915' te Anadolu' dan İstanbul' a döndükten sonra başlar. Değerli vesikaları ihtiva eden Memâlik-i Osmâniyye' de Demirbaş Şarl [353]; Onuncu Asr-ı Hicrîde İstanbul Hayatı 961-1000 [354]; Memâlik-i Osmâniyye' de Kral Rakoczi ve Tevâbii 1109-1154 [355]; Osmanlılar ve Büyük Frederik 1133-1179 [356]; Türkiye'de Mülteciler Meselesi. [357]Anadolu' da Türk Aşiretleri 966-1200 [358]; Hicrî Onikinci Asırda İstanbul Hayatı 1100-1200 [359]; Osmanlı Devrinde Türkiye Madenleri 967-1200 [360]; Hicrî Onbirinci Asırda İstanbul Hayatı 1000-1100 [361]; Hicrî Onüçüncü Asırda İstanbul Hayatı 1200-1255 [362]; Onaltıncı Asırda Râfizîlik ve Bektaşîlik [363]; Türk Hizmetinde Kral Tököli İmre 1683-1705 [364] adlı eserler buradaki çalışmalarının mahsulüdür. İstanbul hayatına dair eserlerinin faksimile neşirleri 1988' de yapılmıştır. Demirbaş Şarl ile ilgili çalışmasından dolayı İsveç hükümeti, Türk-Bulgar ilişkilerine dair araştırma ve yayınlan dolayısıyla da Bulgar İlimler Akademisi tarafından nişan ve madalya ile taltif edilen Ahmed Refik, bizde eski tarihçiliğin son, modern tarihçiliğin ilk. popüler tarihçiliğin ise en iyi temsilcisidir.

    İlmî mahiyetteki makalelerini Târîh-i Osmânî Encümeni Mecmuası, Türk Tarih Encümeni Mecmuası, Darülfünun Edebiyat Fakültesi Mecmuası ve Türkiyat Mecmuası'nöa neşreden Ahmet Refik, tarihî konulan halkın seviyesine indirirken gerçeği tahrif etmemeye gayret göstermiştir.

    Bu arada çocuklar için tarih kitapları ile okul kitapları yazan Fransızca' dan da bazı tercümeler yapan Ahmed Refik, ayrıca Silâhdar Târihi, Târîh-i Gümânî ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi' nin dokuzuncu ve onuncu ciltlerini de yayımlamıştır. Rindmeşrep ve neşeli bir mizaca sahip olan Ahmed Refik' in birçoğu bestelenmiş olan şiirleri Gönül [365] adlı kitapta toplanmıştır. [366]



    Bibliyografya


    1) R. Ekrem Koçu, Ahmed Refik, İstanbul 1938;

    2) Muzaffer Gökman. Tarihi Sevdiren Adam: Ahmed Refik Altınay, İstanbul 1978;

    3) Mükrimin Halil, “Müverrih Ahmed Refik”, Millî Mecmua, sy. 39, İstanbul 1341;

    4) A. Tietze, “Ahmad Rafik”, El2 (Fr) , I, 302, 303. [367]
     
    Üst Alt